พระกรุวัดท้ายตลาด พิมพ์สมาธิ ข้างเส้น จิ๋ว

พระกรุวัดท้ายตลาด พิมพ์สมาธิ ข้างเส้น จิ๋ว

วัดท้ายตลาด หรือ วัดโมลีโลกยาราม เป็นวัดเก่าแก่โบราณตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ถือเป็นวัดสำคัญคู่บ้านคู่เมืองสมัยกรุงธนบุรี สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงใช้เป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธีทางศาสนา เช่นเดียวกับวัดพระศรีสรรเพชญ์ในสมัยกรุงศรีอยุธยา และวัดพระศรีรัตนศาสดารามในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ และยังมีความสำคัญต่อเนื่องมาจนถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์พระวัดท้ายตลาด ในช่วงแรกๆ ที่กรุแตกนั้น ยังไม่เป็นที่นิยมแพร่หลายนัก จนเมื่อคราวเกิดสงครามอินโดจีน ได้มีการนำพระส่งไปยังกระทรวงกลาโหม เพื่อแจกจ่ายไปยังเหล่าทัพต่างๆ เป็นการสร้างขวัญกำลังใจ ด้วยพุทธคุณขององค์พระเป็นที่ปรากฏประจักษ์แก่สายตา ทำให้ได้รับความนิยมและเป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางยิ่งขึ้น
ผู้สร้าง : ท่านอาจารย์ตรียัมปวายได้บันทึกไว้ว่า สร้างโดยพระวิเชียรมุนี อดีตเจ้าอาวาสองค์ก่อน ท่านเจ้าคุณสนิท พร้อมกับหลวงพ่อแย้มและหลวงพ่อกลิ่น พระอาจารย์สายกัมมัฏฐานผู้ทรงกิตติคุณของพระอารามนี้ เมื่อปี พ.ศ. 2431 บ้างก็ว่า สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ขุน) สร้างไว้ก็มี
การค้นพบ : พระวัดท้ายตลาด ได้ถูกคนร้ายลักลอบเจาะมาช้านานแล้ว ต่อมาในราวปี พ.ศ. 2485-2485 ในช่วงสงครามอินโดจีน ทางราชการได้มีหนังสือขอพระเครื่องมา พระประสิทธิสีลคุณ เจ้าอาวาสในสมัยนั้น จึงได้ดำริให้ขุดกรุพระเจดีย์รายในวัด นับเป็นการแตกกรุครั้งแรก ได้พระเครื่องออกมาจำนวนมาก และได้มอบให้ทางราชการไปส่วนหนึ่ง ซึ่งสร้างปาฏิหาริย์เป็นที่ปรากฏจนเป็นที่กล่าวขาน นอกจากนี้ยังได้พบพระแบบเดียวกันที่ วัดนางชี วัดหงษ์ วัดตะล่อม ฯลฯ แสดงว่าคงมีการบรรจุไว้ตามวัดต่างๆ หลายวัดด้วย
เนื้อหามวลสาร : เป็นพระเนื้อผง ทำด้วยว่านและเกสรดอกไม้ร้อยแปด ผสมกับปูนขาวและผงใบลาน สำหรับพระที่พบที่กรุวัดท้ายตลาดจะมีเนื้อค่อนข้างเขียวอมดำหรือเทาแก่จนใกล้จะเป็นดำ
พุทธลักษณะ : พระพิมพ์ปางต่างๆ ที่พบ ล้วนเป็นคติการสร้างพระพุทธรูปซึ่งเกิดใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 3 ทั้งสิ้น มีพุทธลักษณะพิมพ์ทรงงดงามได้สัดส่วน ละเอียด ประณีต และอ่อนช้อย คาดว่าน่าจะเป็นฝีมือของช่างหลวงในสมัยนั้นเป็นผู้แกะพิมพ์ ด้วยพระที่พบมีหลายแบบหลายพิมพ์ จึงตั้งชื่อพิมพ์ตามพุทธลักษณะเด่นขององค์พระ อาทิ พระพิมพ์ถวายเนตร พระพิมพ์อุ้มบาตร พระพิมพ์ปางห้ามญาติ ห้ามสมุทร ปางป่าเลไลยก์ พิมพ์สมาธิแหวกม่าน พิมพ์โมคคัลลาน์-สารีบุตร พิมพ์สมาธิข้างกนก พิมพ์พุทธกวัก พิมพ์สมาธิบัวสองชั้น พิมพ์นาคปรกใหญ่ พิมพ์หยดแป้ง และ พิมพ์ปางไสยาสน์ เป็นต้น
ด้านพุทธคุณ : มีพุทธคุณเป็นเลิศด้านเมตตามหานิยม โชคลาภ รวมไปถึงแคล้วคลาดคงกระพันชาตรี
แนวทางในการพิจารณา : การที่พระบรรจุในกรุพระเจดีย์ตามวัดต่างๆ สภาพแวดล้อมและสภาวะภายในกรุแต่ละกรุจะแตกต่างกัน ทำให้องค์พระมีลักษณะพื้นผิวที่ต่างกันด้วย ดังนั้นนอกเหนือจากการพิจารณาความเก่า เนื้อหา และพิมพ์ทรงแล้ว ต้องดูที่คราบกรุเป็นสำคัญ เพราะค่านิยมแต่ละกรุจะลดหลั่นแตกต่างกันไป